11.05.2015

Исмаилов Абу.

IsmailovНохчийн мотт

Хьох лаьцна суна а дуьйцуш,
Башломах лешара хиш.
Зарзарша вовшашка буьйцуш,
Со кхетош лоькхура йиш.

Г1а-патаро шабарш дора.
Д1аихначу шерийн лар
Суна вайн тархаш т1ехь гора,
Озийча набаран тар.

Хуьлура наб санна ховха,
Да1 санна хуьлура хьо.
Сан лазам, сан дегайовхо,
Сан иэшам, сан толам – хьо.

Хийла къам дехачу меттехь,
Буьйцучохь юкъара мотт,
Сан дагна хьо хийра хеттехь,
Бицбелла хир бара хьо.

Кхин стаг ца хилча, хьо бийца,
Ас сайга къамелаш деш,
Хийлаза хьан марзо ийци.
Дела ву оцунна теш.

Некъ

Доккхачу лаьтта тIехь
Цхьа гIулч а яьккхина вацахь,
Хала бу беха некъ –
Ненера неIаре кхаччалц.

Дуьххьара хьан болар…
Вара хьо ча санна партал.
Цу некъах хьо воллалц,
Вуьйжира хийлаза бертал.

Йоьлура хьан нана,
БIаьргаш чохь ирсан суй богуш,
Хьуна цу Iуьйранна
ЦIаьххьана карийча когаш.

Хьайн ага дицдина,
ВогIу хьо, и когаш текхош.
Цкъа цхьаммо идийнарш
Ахь хIунда идадо некъаш?

Айхьа хьайн некъ билла.
Некъ бита нахана ала:
«Ма деса ца хилла,
Хьан нанас техкийна, ага!»

Хьоькъийла

Заманан къайленаш йовза,
Дуьненчу йиллинехь неI,
Хуьлда хьан декъала, гIоза
Юьхьара ахь лаьцна некъ!

Харцонца къийсаме вийла,
Адамна дика болх бан,
Ахь дага мел лаьцнарг хиллехь,
Дебийла, дебийла хьан!

Цхьаммо ирс оьцур-кха, бохуш,
Кхиийнехь беркате кан,
Кханенна дуьхьала вогIуш,
Хьоькъийла, хьоькъийла хьан!

Даймохк

Сийна хIорд дIамаллал,
Хьогах со велахь,
Хьо ю сан хьогалла,
Дай баьхна мохк.

Сутара къурдаш деш,
Мел дукха мийларх,
Со цкъа а Iебар вац.
Iебар вац хьох.

Кхачийна дегIера
Ахь делла гIора,
БIал бохош,
ДIахецна карара нох,

Цкъа ирхо йоккхучохь
Вожахь а гора,
Со цкъа а Iебар вац,
Iебар вац хьох.

Хьан стигла хьаьжжинчохь
Висахь а Iилла,
Соьца хьо хилалахь,
Дай баьхна мохк.

Ницкъ лолахь чекхдаккха
ТIаьххьара илли –
ТIаккха а Iебар вац,
Iебар вац хьох.

Дош

Аьлла долу дош аланза
долчу дешан лай ду.
Нохчийн халкъан кица.

Мел генара хьаьжча,
Лам санна хаалуш,
Сан дош, хьо хилалахь.
Багара дIадаьлча,
Безаман йовхо луш,
Дегнашка дижалахь.

Мичча а хьо кхачахь,
Оьзда а, комаьрша,
ГIиллакхе лелалахь.
Мецачунна – кхача,
Цомгашчунна – маршо
Хуьлуйтуш декалахь.

Ког маса хьадалча,
Сол хьалха а далий,
Нийса некъ харжалахь!
Мотт шера геланча,
Сан дагара алий,
Дуьненчу даржалахь!

Доьшу ас

Хьан чевнийн моьнаша
Яздина хьаьркаш…
БIов лаьтта,
аьрзунан
бен санна.
Мархашка яьлла.

Ю иза сан халкъан
Ирсечу таханен теш.

Цецвала меттиг бац,
Цхьана дас
Мацах цкъа хьо йотта аларх,
Хьо юттуш
Къахьегна
Куьйгаш ду
Сан дагахь дерш.

Сиха ву со

Беран бIаьра нана санна хьоьжуш,
Сиха ву хьо, соьга эли ахь.
Со хиларна сиха, корта къоьжа,
Некъан дорцо къиза аьгна юьхь.

Ши ког биллал меттиг тоьу цхьанна,
Ткъа вукхунна дуьне готта ду.
Сих а ца луш ваха лиъна хьанна?
Кху дахарах Iаьбнарг мила ву?

Берахь дуьйна кху
лаьмнашкахь ваьхна,
Денна муьйлуш ломан чехка хи.
Хаац суна-м, сан синтем цо баьхьна?
Я хила а хиллий техьа и?

Гина суна: сахуьлучу хенахь
Маьлхан гIаттар, яржош дашо кхес.
Гина суна: бода цоьстуш генахь,
Туьран диттахь тера тоьхна ткъес.

Цец а дуьйлуш, бIаьрла делакъежаш,
Массо хIума беро тергалдо.
Цу ойланца кху дуьнене хьежа,
КIордадарна кхоьру сиха дог.

Сиха хиларх, суна бехк ма билла,
Иштта ю-кха хIара зама вайн,
Лууш ву со цунна «бIиллиг дилла»,
Иза эшош, кхерсто лаам сайн.

ТIулгийн мукъамаш

БIов лаьтта,
мокхазан бердах
дIаийна.

Мазкъйоьлла
наж санна,
орамаш тIулгех
чекхдийлла,
адамийн куьйгаша
мацах цкъа йоьттина хилла

гIар йоцчу
пондарчас
тIулгашца
даьккхина
илли.

БIов лаьтта
мокхазан бердах
дIаийна.
Десачу
корашца,
бIарзвелла
илланча санна,
гена дIахьоьжу и
лаьмнашна дехьарчу ара.
Стенна
сатуьйсу цо,
ладоьгIу
мила схьаваре?

БIов лаьтта
замано
юкъ йиъна
хара-поп санна.
Яьсса чарх –
лаьтта и,
шийла дарц
син метта
чухула хьийзаш.
БIешерийн
мацалло
бакъийна

цкъа буьзна лаьттина кхийра,
хьо юха хьан бузор-техьа?

БIов лаьтта,
тIулган юьхь
заманан дорцаша аьгна.

БIаьсте

Стенгахь лиелаш ю хьо, бIаьсте?
Хьоь ладегIа, гIелвелла.
Чехка йуола, сан дог хьастий,
Некъах тилла ма лиела.

Схьахезаш ю генахь гIовгIа.
И хьан онда буолар ду.
Ахь совдаьккхи маьлхан совгIат.
ХIинца суна хьо гуш ю.

Нуьре сибат! Сийна дари!
МаргIал месаш! Зевне аз!
Иштта башха хьо схьаяре,
Хийла сатийсира ас!

Гучуели нускал санна,
ХIара латта хаздина.
Сан дуьхьа ца хилча, хьанна
Ахь и хIаваъ марздина?

Цо вахийна хIинццалц хьегнарг.
БIаьсте, хIунда хьиехадо?..
Къена догIмаш, къона дегнаш
Ахь цхьабосса Iиехадо!

Ненан дог

КIанта-м ша, кхиъначу цIахь санна,
Дика Iаш ву, бохуш, яздора.
ХIетте а цу ненан-мисканан
ГIийла дог са ца туьйш Iийжара.

Цу даго вониг дIатоьттура.
Цу даго диканиг хьоьхура.
ГIенахь цхьа чалх дуьхьалтесначохь,
Мерза кхаъ хир бохуш туьдура.

Цу дагна хаьара шал шера,
КIант вуйла луьрачу меттигехь.
«ХIумма а дац, – олура ша-шега, –
Къонах зоь халачу киртигехь».

Цо ша а аьллера шен кIанте:
«Мегар дац , хьо хилахь осала,
Ер ма яц со хьуна къинтIера,
Хьоьгахь цхьа ледарло туосалахь…»

…Собаре хилалахь хIай, нана!
Эшначохь юьртана, махкана
ДIавала ахь хьоме кхиийна,
КIант вели лийрбоцчийн дарже.

Вайнах, №4, 2014.

Оставить комментарий

Ваш E-mail будет скрыт. Отмеченные поля обязательны к заполнению *

*

Можно использовать следующие HTML-теги и атрибуты: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Вверх